Mortgage Nedir?

İngilizce de Mortgage olarak bilinen basında ve halk arasında “Kira Öder gibi uzun vadeli ev satın alma sistemi” olarak bilinen ipotekli konut finans sistemi, gayrimenkul edinmede kullanılan finansman yöntemlerinden birini ifade etmek için kullanılan bir terim.

Türk Dil Kurumu (TDK) kelime manası “tutu, ipotek, rehin” anlamına gelen "Mortgage" kelimesi yerine "tutkulu satışı" öneriyor. Sistem genel olarak konut sahibi olmak isteyenlere finans kuruluşlarınca, konut üzerinden tesis edilecek ipotek karşılığında 15 ile 30 yıl gibi uzun vadeli konut kredilerinin kullanılması temeline dayanıyor. Sistemin bir başka tanımı da, ipotekli konut finansman sistemi, kredi, finansal kiralama ve benzeri finansal işlemler yoluyla konut alımı, konutların yenilenmesi ve güçlendirilmesi için ipotek teminatlı kaynak kullandırılması anlamına geliyor. Banka, müşteri adına müşterinin talep ettiği bir gayrimenkulu peşin olarak satın alarak mülkiyeti müşteriye devrediyor. Ancak müşterinin bankaya borcunun karşılığı olarak mülk ipotek ediliyor. Müşteri bankaya borcunu belli bir ödeme planına göre, önceden belirlenmiş bir vade sonuna dek aylık ödemelerle kapatıyor.

Kredi kartı üyelik ücretinden kurtulmanın yolu

Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı Üstün Bol, bankların tek yanlı ve haksız olarak belirleyip tahsil ettikleri kredi kartı üyelik ya da kullanım ücretlerinin iadesi için yapılması gerekenleri anlattı.

Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı ve Ankara Şube Başkanı Üstün Bol, bankaların tek taraflı ve haksız olarak tespit ve tahsil ettikleri kredi kartı üyelik veya kullanım ücretini hakem heyeti kararlarıyla iade etmek zorunda kalacaklarını bildirdi.

Üstün Bol yaptığı açıklamada, bir süredir bankaların "kredi kartı üyelik ücreti" veya "kredi kartı kullanım ücreti" adı altında müşterilerinden fahiş rakamlar tahsil edildiğine yönelik değerlendirmelerin kamuoyuna yansıdığını hatırlattı.

Bankaların müşterileriyle yaptıkları sözleşmeler incelendiğinde; iki farklı grubun ortaya çıktığını belirten Bol, birinci grubun 4822 sayılı yasayla değiştirilen 4077 sayılı Tüketici Yasasının yürürlüğe girdiği 2003 yılından önce kredi kartı alanlar, ikinci grubu ise 2003 yılından sonra bankayla yapılan sözleşmelerin bir kopyasını alarak kredi kartı sahibi olan tüketicilerin oluşturduğunu bildirdi.

Tüketici Yasası'nda 2003 yılında yapılan değişiklikle bankalara sözleşmelerin bir nüshasını tüketicilere verme zorunluluğu getirildiğini hatırlatan Bol, "Bu eylemi yerine getirmeyen bankalar suç işlemektedir. 2003 yılından önce kredi kartı alan tüketicilerin sözleşmeleri kendilerinde bulunmamaktadır. Kredi kartı yenilenmemiş veya yenilendiğinde sözleşmenin bir nüshası tüketicilere verilmemiş ise bankalar sözleşme maddelerinde üyelik ücreti/kullanım ücreti bedelinin varlığını ve miktarını ispat etmekle mükelleftir. İspat edemiyorlarsa her hangi bir ücret talebinde de bulunamazlar" dedi.

Kredi kartlarının yenilenmesi sırasında yeni sözleşmeleri müşterilerine göndermemiş bankaların suç işlediklerini belirten Bol tüketicilerin, kendilerine sözleşmenin bir nüshasını vermeyen banka yöneticileri hakkında cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunabileceklerini ve kendilerinden haksız olarak tahsil edilen fahiş üyelik/kullanım ücretinin iadesi için hakem heyetlerine başvurabileceklerini bildirdi.

NERELERE BAŞVURMALI

Bol, 2003 yılından sonra kredi kartı alan ve sözleşmelerinin bir nüshası kendilerinde bulunan tüketicilerin sözleşmelerinde üyelik ücreti/kullanım ücreti maddesi bulunduğunu belirterek şunları söyledi:

"Ancak bu maddede üyelik ücretinin ne kadar olacağı ile ilgili ibare boş bırakılmıştır. Bankanın müşterisiyle istişare etmeden tek taraflı olarak ücret belirlemesi sözleşmede haksız şartlar oluşturmaktadır. Dolayısıyla tüketiciler hakem heyetlerine başvurarak bankaların kendilerinden tahsil ettiği insafsız ücretlerin makul bir orana indirilmesini talep etmelidirler. Bu konuda çeşitli hakem heyetlerince verilmiş örnek kararlar bulunmaktadır. Diğer bir yöntem ise, fahiş ücretler talep eden bankaların kartlarının iptal edilerek, daha makul üyelik, kullanım ücreti alan bankaların kartlarının kullanılmasıdır. Bankalar tek taraflı ve haksız olarak tespit ve tahsil ettikleri üyelik ücretini/kullanım ücretini hakem heyeti kararlarıyla iade etmek zorunda kalacaklardır"